Komendy podczas strzelania

W zależności od obiektu i charakteru szkolenia mogą obejmować:

• wpis do książki pobytu lub listy obecności,
• podpisanie oświadczenia o zapoznaniu się z regulaminem strzelnicy,
• potwierdzenie odbycia instruktażu bezpieczeństwa,
• zapoznanie z regulaminem obiektu,
• zapoznanie z warunkami strzelania,
• pobranie amunicji,
• sprawdzenie środków ochrony,
• sprawdzenie gotowości psychofizycznej.

Wzorcowy regulamin strzelnic przewiduje m.in. prowadzenie książki rejestru pobytu oraz oświadczenie korzystającego ze strzelnicy o zapoznaniu się z regulaminem i przepisami bezpieczeństwa.

To powinien być pierwszy realny filtr bezpieczeństwa.

Prowadzący powinien zapytać:

„Czy ktoś zgłasza niedyspozycję, zły stan psychofizyczny, problem zdrowotny, działanie leków, zmęczenie lub brak gotowości do strzelania?”

Strzelający ma obowiązek zgłosić:

• złe samopoczucie,
• zawroty głowy,
• problemy z koncentracją,
• problemy ze wzrokiem lub słuchem,
• kontuzję,
• silny stres,
• wpływ leków,
• zmęczenie uniemożliwiające bezpieczne działanie.

Komenda porządkująca. Ustawia strzelających w gotowości organizacyjnej i skupia uwagę na prowadzącym.

Możliwe warianty:

• „Zmiana — baczność!”
• „Strzelający — baczność!”
• „Strzelec — baczność!”
• „Uwaga, słuchać komend!”

• Przerywa rozmowy.
• Skupia uwagę na prowadzącym.
• Przyjmuje postawę organizacyjną wskazaną przez prowadzącego.
• Nie manipuluje bronią.
• Nie ładuje magazynków, jeżeli nie padła taka komenda.
• Czeka na dalsze polecenia.

Strzelający przemieszcza się z linii wyjściowej na stanowisko lub linię, z której będzie wykonywał strzelanie.

Możliwe warianty:

• „Na linię otwarcia ognia — marsz!”
• „Na linię ognia — marsz!”
• „Na stanowiska — marsz!”
• „Na linię startu — marsz!”

• Przemieszcza się wyłącznie na wskazane stanowisko.
• Nie wyprzedza komend.
• Nie dobywa broni, jeżeli nie padła taka komenda.
• Nie podpina magazynka, jeżeli nie padła taka komenda.
• Nie prowadzi rozmów.
• Ustawia się na wyznaczonym miejscu.
• Czeka na kolejną komendę.

• okulary ochronne,
• ochronniki słuchu,
• inne środki wskazane przez prowadzącego.

Broń krótka:

• dobywa z kabury, jeżeli prowadzący tak określił,
• utrzymuje lufę w kierunku kulochwytu,
• palec pozostaje poza językiem spustowym.

Broń długa:

• podnosi broń lub przyjmuje ją z położenia wskazanego przez prowadzącego,
• utrzymuje lufę w bezpiecznym kierunku,
• nie wprowadza naboju do komory bez komendy.

Strzelający sprawdza stan broni zgodnie z poleceniem prowadzącego:

• czy magazynek jest podpięty,
• czy magazynek nie jest podpięty,
• czy komora nabojowa jest pusta,
• czy w komorze znajduje się nabój,
• czy broń jest zabezpieczona,
• czy broń znajduje się w stanie przewidzianym warunkami ćwiczenia.

Zgodnie z warunkami ćwiczenia:

• stojącą,
• klęczącą,
• leżącą,
• zza osłony,
• z bronią krótką,
• z bronią długą,
• z innym układem określonym przez prowadzącego.

Na tym etapie można wykonać czynności „na sucho”, jeżeli prowadzący tak poleci:

• dobycie,
• złożenie do strzału,
• przyjęcie postawy,
• zgranie przyrządów,
• przejście na cel,
• kontrolę kierunku lufy,
• pracę bez nacisku na język spustowy albo pracę zgodną z poleceniem prowadzącego.

Bez okrzyku identyfikacyjnego, jeżeli prowadzący wyraźnie nie poleci jego ćwiczenia w tej fazie.

• Utrzymuje broń w bezpiecznym kierunku.
• Palec trzyma poza językiem spustowym.
• Unosi wolną rękę.
• Nie odwraca się z bronią do prowadzącego.
• Nie manipuluje bronią podczas zgłaszania gotowości.
• Jeżeli nie jest gotowy, wyraźnie zgłasza: „Nie gotów.”

Prowadzący przyjmuje zgłoszenie gotowości, sprawdza stanowiska i dopiero wtedy wydaje kolejną komendę.

Może użyć zwrotów:

• „Przyjąłem.”
• „Gotowość przyjęta.”
• „Zmiana gotowa.”
• „Stanowiska gotowe.”

To są zwroty organizacyjne, nie zawsze formalnie ujednolicone w każdym systemie szkolenia.

• Utrzymuje lufę w kierunku kulochwytu.
• Podpina magazynek do gniazda.
• Nie przeładowuje broni, jeżeli nie padła taka komenda.
• Nie kładzie palca na języku spustowym.
• Potwierdza kontrolą dotykową lub wzrokową poprawne podpięcie magazynka, jeżeli procedura to przewiduje.
• Czeka na kolejne polecenie.

• Utrzymuje lufę w bezpiecznym kierunku.
• Palec poza językiem spustowym.
• Zabezpiecza broń, jeżeli konstrukcja i procedura tego wymagają.
• Chowa broń do kabury.
• Nie dotyka broni do kolejnej komendy.

• Przyjmuje ustalone położenie broni.
• Utrzymuje kontrolę lufy.
• Nie kieruje broni na osoby ani poza bezpieczny sektor.
• Czeka na komendę rozpoczęcia.

• Dobiera lub podnosi broń zgodnie z położeniem wyjściowym.
• Kieruje broń w stronę celu / kulochwytu.
• Odbezpiecza broń, jeżeli konstrukcja i procedura tego wymagają.
• Przeładowuje, jeżeli warunki ćwiczenia przewidują wprowadzenie naboju do komory dopiero po tej komendzie.
• Przyjmuje właściwą postawę.
• Wykonuje złożenie.
• Identyfikuje cel.
• W razie ćwiczenia interwencyjnego — identyfikuje formację i wzywa do zachowania zgodnego z prawem.
• Zgrywa przyrządy lub nakłada znak celowniczy.
• Kładzie palec na języku spustowym dopiero w chwili świadomej decyzji o strzale.
• Oddaje strzał lub strzały zgodnie z komendą.
• Wykonuje follow-through.
• Kontroluje cel i otoczenie.

W ćwiczeniach symulujących użycie broni w działaniach służbowych można wprowadzić element werbalny:

• „[Nazwa formacji] — stój!”
• „[Nazwa formacji] — odłóż przedmiot!”
• „[Nazwa formacji] — zachowuj się zgodnie z prawem!”
• „[Nazwa formacji] — wykonuj polecenia!”

Nie chodzi o teatralny okrzyk. Chodzi o element procedury: identyfikacja, wydanie jasnego polecenia i wezwanie do zachowania zgodnego z prawem, jeżeli warunki ćwiczenia to przewidują.

• Natychmiast przerywa strzelanie.
• Zdejmuje palec z języka spustowego.
• Układa palec poza kabłąkiem, wzdłuż szkieletu / zamka / komory zamkowej.
• Utrzymuje lufę w kierunku kulochwytu lub innym bezpiecznym kierunku.
• Zabezpiecza broń, jeżeli konstrukcja broni i procedura tego wymagają.
• Nie odwraca się.
• Nie opuszcza stanowiska.
• Czeka na dalsze komendy.

Każdy, kto zauważy bezpośrednie zagrożenie. Prowadzący nadzoruje strzelanie, ale bezpieczeństwo jest obowiązkiem wszystkich obecnych na osi. PZSS wskazuje, że osoby przebywające na strzelnicy mają obowiązek niezwłocznego powiadomienia prowadzącego o sytuacji mogącej stanowić niebezpieczeństwo.

• Utrzymuje lufę w bezpiecznym kierunku.
• Zdejmuje palec z języka spustowego.
• Odłącza magazynek.
• Nie odkłada magazynka w sposób chaotyczny.
• Otwiera zamek / odciąga zamek / ustawia broń do kontroli, zgodnie z konstrukcją.
• Sprawdza komorę nabojową.
• Usuwa nabój lub łuskę, jeżeli występuje.
• Przygotowuje broń do okazania prowadzącemu.

W zależności od konstrukcji broni:

• komorę nabojową,
• gniazdo magazynka,
• magazynek / magazynki,
• donośnik magazynka,
• zamek w tylnym położeniu,
• pusty bęben w rewolwerze,
• pustą komorę w broni długiej,
• komorę i przewód zasilania w strzelbie.

• Trzyma broń stabilnie.
• Lufa cały czas w bezpiecznym kierunku.
• Palec poza kabłąkiem.
• Okazuje komorę i magazynki.
• Nie wykonuje strzału kontrolnego przed potwierdzeniem prowadzącego.
• Czeka na komendę lub potwierdzenie.

Dopiero po potwierdzeniu prowadzącego strzelający wykonuje dalsze czynności, zgodnie z procedurą przyjętą na danym obiekcie lub w danym szkoleniu.

Typowy wariant:

• Odkłada lub chowa magazynek / magazynki.
• Zwalnia zamek jednym z dopuszczonych sposobów: przez użycie zatrzasku / zwalniacza zamka lub przez kontrolowane odciągnięcie i puszczenie zamka, jeżeli procedura i konstrukcja broni to przewidują.
• Odbezpiecza broń, jeżeli broń ma bezpiecznik i procedura wymaga strzału kontrolnego.
• Wprowadza broń w kierunku kulochwytu.
• Zgrywa przyrządy celownicze lub kontroluje bezpieczny kierunek.
• Wykonuje strzał kontrolny, jeżeli procedura obiektu lub formacji go przewiduje.
• Zabezpiecza broń, jeżeli konstrukcja broni to umożliwia i procedura tego wymaga.
• Odkłada broń lub chowa do kabury / ustalonego położenia.

Nie każda strzelnica i nie każdy system szkolenia wymaga strzału kontrolnego. W części środowisk stosuje się zamiast tego:

• wskaźnik bezpieczeństwa,
• pozostawienie zamka w tylnym położeniu,
• broń z otwartą komorą,
• inne procedury kontrolne.

PZSS wskazuje, że po komendzie „ROZŁADUJ” broń należy rozładować i zabezpieczyć wskaźnikiem bezpieczeństwa, a po zakończeniu strzelania przed opuszczeniem stanowiska broń należy rozładować, zabezpieczyć wskaźnikiem i przedstawić do kontroli prowadzącemu.

• Upewnia się, że procedura sprawdzenia została zakończona.
• Zabezpiecza broń, jeżeli konstrukcja to umożliwia.
• Chowa broń do kabury.
• Nie manipuluje dalej bronią.

• Ustawia broń w położeniu określonym przez prowadzącego.
• Może odłożyć broń na stolik, stojak albo przyjąć pozycję „na pas”, jeżeli tak polecono.
• Utrzymuje kontrolę lufy.
• Nie opuszcza stanowiska bez komendy.

Do tarcz idzie się dopiero wtedy, gdy:

• strzelanie zostało zakończone,
• broń została rozładowana,
• broń została sprawdzona,
• broń została zabezpieczona, odłożona albo schowana,
• prowadzący wydał komendę.

• Upewnia się, że broń jest zabezpieczona / schowana / odłożona zgodnie z poleceniem.
• Nie zabiera załadowanej broni do tarcz.
• Przemieszcza się dopiero po komendzie.
• Nie dotyka cudzych tarcz bez zgody.
• Wraca na stanowisko dopiero zgodnie z poleceniem prowadzącego.

• Wpis do rejestru / listy.
• Podpisanie oświadczeń.
• Zapoznanie z regulaminem obiektu.
• Instruktaż bezpieczeństwa.
• Omówienie BLOS.
• Sprawdzenie stanu psychofizycznego.
• Sprawdzenie ochronników.
• Pobranie amunicji.
• Przejście na linię wyjściową.

„Zmiana / strzelec — baczność!”

Strzelający:

• skupia uwagę,
• nie manipuluje bronią,
• czeka na polecenia.

„Na linię otwarcia ognia — marsz!”

Strzelający:

• przechodzi na stanowisko,
• nie dobywa broni bez polecenia,
• nie ładuje broni,
• ustawia się i czeka.

„Przygotuj się do strzelania.”

• zakłada ochronniki oczu i uszu,
• dobywa / podnosi broń, jeżeli tak polecono,
• sprawdza stan broni,
• przyjmuje postawę,
• imituje przebieg ćwiczenia bez oddania strzału,
• nie używa języka spustowego bez polecenia,
• nie wykonuje okrzyku, jeżeli ta faza tego nie przewiduje.

„Gotowość zgłosić przez podniesienie wolnej ręki.”

Strzelający:

• unosi wolną rękę,
• broń pozostaje w bezpiecznym kierunku,
• palec poza językiem spustowym,
• w razie problemu zgłasza: „Nie gotów.”

Prowadzący: „Gotowość przyjęta.” / „Zmiana gotowa.”

„Ładuj broń.”

Strzelający:

• podpina magazynek do gniazda,
• nie przeładowuje, jeżeli nie padła taka komenda,
• utrzymuje lufę w kulochwyt,
• palec poza językiem spustowym.

Komenda dla broni krótkiej: „Broń — kabura.”

Komenda dla broni długiej:

• „Broń w położenie wyjściowe.”
• „Broń na pas.”
• „Broń w gotowości niskiej.”

Strzelający:

• przyjmuje ustalone położenie,
• nie manipuluje dalej bronią,
• czeka na komendę startową.

„W cel — ognia.” albo „W cel — pojedynczym ogniem.”

Strzelający:

• wykonuje wszystkie czynności przed strzałem,
• identyfikuje cel,
• w ćwiczeniu służbowym identyfikuje formację i wzywa do zachowania zgodnego z prawem, jeżeli przewidują to warunki,
• składa się do strzału,
• zgrywa przyrządy,
• pracuje na języku spustowym,
• oddaje strzał zgodnie z warunkami,
• wykonuje follow-through.

„Przerwij ogień.” albo „Stop.”

Strzelający:

• natychmiast przerywa strzelanie,
• palec z języka spustowego,
• broń w bezpieczny kierunek,
• zabezpiecza broń, jeżeli procedura i konstrukcja tego wymagają,
• czeka na dalsze polecenia.

„Rozładuj broń.”

• odpina magazynek,
• otwiera zamek / sprawdza komorę,
• usuwa nabój lub łuskę, jeżeli występuje,
• utrzymuje lufę w bezpiecznym kierunku.

„Do przejrzenia.”

Strzelający pokazuje:

• komorę nabojową,
• gniazdo magazynka,
• magazynek / magazynki,
• inne elementy zależnie od konstrukcji broni.

Prowadzący: „Sprawdziłem.” / „Broń sprawdzona.”

• odkłada magazynki,
• zwalnia zamek zgodnie z procedurą,
• wykonuje strzał kontrolny tylko wtedy, gdy procedura go przewiduje,
• zabezpiecza broń, jeżeli konstrukcja to umożliwia,
• odkłada broń albo chowa do kabury.

„Zmiana — z linii.” albo „Zmiana / strzelający — do tarcz.”

Strzelający:

• opuszcza linię dopiero po komendzie,
• idzie do tarcz dopiero po potwierdzeniu bezpieczeństwa,
• nie manipuluje bronią poza stanowiskiem.

Strzelec wie, co będzie dalej, więc zaczyna robić to wcześniej. To jeden z najgroźniejszych nawyków.

Strzelec ładuje broń, zanim prowadzący ma kontrolę nad osią.

Strzelec przeładowuje po komendzie „ładuj”, mimo że prowadzący kazał tylko podpiąć magazynek.

Palec pojawia się na języku spustowym przed decyzją o strzale.

Strzelec chce pokazać problem i odwraca się z bronią.

Strzelec sam uznaje, że broń jest pusta.

Nie. Brzmienie może różnić się między obiektami, formacjami i systemami szkolenia. Sens musi być jeden: bezpieczeństwo, jednoznaczność i brak samowoli.

Nie. Broń ładuje się na stanowisku, z lufą skierowaną w kulochwyt i po komendzie prowadzącego.

Tak. Jeżeli ktoś zauważy zagrożenie, powinien zareagować. Wzorcowy regulamin wskazuje, że po komendzie „STOP” wydanej przez prowadzącego lub inną osobę strzelający natychmiast przerywają strzelanie.

Nie. Zależy od procedury. Na części strzelnic stosuje się wskaźniki bezpieczeństwa, otwartą komorę i kontrolę prowadzącego bez strzału kontrolnego. Strzał kontrolny wykonuje się wyłącznie wtedy, gdy przewiduje go procedura i prowadzący wydał na to zgodę.

Dopiero po zakończeniu strzelania, rozładowaniu i sprawdzeniu broni oraz po komendzie prowadzącego.